ذكر وقايع سال دويست و پنجاه و سيّم تا دويست و پنجاه و پنجم از رحلت خير البشر و در سال دويست و پنجاه و سيّم از رحلت خير البشر جنگى عظيم روى ننمود ، امّا جنگهاى پراكنده در ولايات واقع شد ، مثل آنكه جماعتى از صقالبه به حيله و تدبير قلعهء لؤلؤ را از روميان گرفتند و برادر شركت جمال ، كه قبل از اين ذكر او گذشت ، بر نيشابور غلبه كرد و والى او را ، كه محمّد حسن بن طاهر بود از شهر بيرون كرد و ثلث مال را از مردم نيشابور گرفت . و مساور بن عبد الحميد شامى كه مدّتهاى مديد فتنه و آشوب او در عالم پهن بود و از شجاعت و مردانگى او تمام امراى خراسان خائف بودند وفات يافت . و عبيد اللّه بن خاقان ، كه مشهور به وزير خلافت بود ، در ميدان ازد كه رشيق خادم از اسب درافتاد و جان به قابض الارواح سپرد « 1 » . و در سال دويست و پنجاه و چهارم ، ابو احمد بن متوكّل و موسى بن بغا اتّفاق كرده از سامره به دفع صاحب زنج بيرون آمدند . معتمد به وداع ايشان يك كروه « 2 » از شهر بيرون آمد . اما چون به بغداد رسيدند موسى بن بغا وفات يافت و به جاى او محمّد مولد نامزد اين مهمّ گشت . چون محمّد مولد به واسط رسيد سليمان بن جامع كه از قبل صاحب زنج والى واسط بود ، بيرون آمده با محمّد مولد محاربات بسيار كرد ، امّا عاقبة الأمر تاب نياورده روى به هزيمت نهاد و اكثر لشكريان او به قتل رسيدند . و از جمله وقايع اين سال خروج ديرانى بود در

--> ( 1 ) . ابن أثير كشته شدن ابن خاقان را بدين‌گونه بيان مىكند : « او در ميدان به سبب تصادم خادم با مركب او از مركب افتاد و خون از بينى و گوش وى جارى شد و مرد . » ؛ - الكامل ، ج 12 ، ص 159 . ( 2 ) . كروه : معادل ثلث فرسنگ ؛ - آنندراج .